Zinkspray als corrosiebescherming is de verzamelnaam voor spuitbare coatings met een hoog zinkgehalte die staal tegen roest beschermen. Ze worden gebruikt waar gegalvaniseerde onderdelen na lassen, boren of snijden een blootliggend gebied hebben, of waar blank staal een primer met actieve bescherming nodig heeft. Deze gids legt het werkingsprincipe uit, onderscheidt zinkspray van zink-aluminiumspray en roestwerende primers en beschrijft vakkundig aanbrengen.

Hoe zinkspray corrosiebescherming bereikt: het kathodische principe

Staal roest wanneer ijzer oxideert in aanwezigheid van water en zuurstof. In de elektrochemische spanningsreeks is zink onedeler dan ijzer. Staan beide metalen in geleidend contact en worden ze bevochtigd door een elektrolyt zoals regenwater of condensatie, dan lost het zink bij voorkeur op en blijft het ijzer beschermd. Het zink wordt de offeranode, het staal de kathode. Dit wordt kathodische corrosiebescherming genoemd.

Dit mechanisme onderscheidt zinkspray van een pure barrièrecoating:

Een barrière zoals een toplaag houdt water en zuurstof van het staal af. Is ze beschadigd, dan roest het staal op de beschadigde plek en kruipt de roest onder de coating door.
Kathodische bescherming blijft werken bij kleine defecten en krassen zolang er in de omgeving nog zink aanwezig is. Het staal blijft aan de rand beschermd en onderroesting wordt vertraagd.

Voorwaarde is metallisch contact tussen de zinkdeeltjes en het staal. Daarom moet het zinkgehalte in de droge film hoog zijn en moet het oppervlak vóór het aanbrengen blank metaal en vetvrij zijn. Volgens de productbeschrijving bevat de zinkspray uit het assortiment van Aerosols Germany meer dan 92 % zink in de droge film en is hij daardoor elektrisch geleidend, waardoor hij ook geschikt is als puntlasverf.

Zinkspray, zink-aluminiumspray of roestwerende primer?

Alle drie productgroepen dienen de corrosiebescherming, maar ze hebben verschillende doelen.

Product	Werkingsprincipe	Typisch gebruik	Uiterlijk
Zinkspray	Kathodische bescherming door hoog zinkgehalte	Primer op blank staal, reparatie van gegalvaniseerde delen, lasnaden	Mat grijs, vergelijkbaar met warmverzinken
Zink-aluminiumspray	Zink als offeranode, aluminiumpigmenten voor weerbestendigheid en uiterlijk	Eerste conservering en reparatie van gegalvaniseerde oppervlakken, zichtbare snijkanten	Lichter, metallic zilver
Zinkretouche	Zinkhoudende verf, kleurgelijk aan vers gegalvaniseerd materiaal	Zichtbare lassen en snijkanten op gegalvaniseerde delen, bovenlaag mogelijk zonder primer	Bijna identiek in kleur aan vers gegalvaniseerde delen
Roestwerende primer met roestomzetter	Barrière plus chemische omzetting van restroest	Verroeste oppervlakken die niet volledig ontroest kunnen worden	Roodbruin, bedoeld om overgeschilderd te worden

Zinkspray

Zinkspray is de eerste keuze wanneer actieve bescherming voorop staat: lasnaden, geboorde gaten, verbindingsvlakken en alle plaatsen waar de warmverzinking beschadigd is. Hij is bedoeld als corrosiebeschermende primer voor gangbare metalen delen en is geschikt om gegalvaniseerde staaloppervlakken te herstellen.

Zink-aluminiumspray

Zink-aluminiumspray combineert het zinkgehalte met aluminiumpigmenten. De aluminiumvlokken overlappen elkaar als schubben en verbeteren de weerbestendigheid en het uiterlijk, dat dichter bij vers gegalvaniseerd materiaal ligt. Hij wordt gebruikt voor de eerste conservering en reparaties op gegalvaniseerde oppervlakken, is hittebestendig en hecht volgens de productbeschrijving goed op gangbare metalen.

Zinkretouche

Waar het uiterlijk doorslaggevend is, bijvoorbeeld bij leuningen, hekwerken of gevelonderdelen, levert de zinkretouche een resultaat dat bijna identiek is in kleur aan vers gegalvaniseerde delen. Volgens de productbeschrijving kan hij zonder primer worden overgeschilderd.

Roestwerende primer

Een roestwerende primer zoals de Rust-Stop langdurige primer roodbruin werkt anders: hij bevat een roestomzetter, dringt in restroest door en vormt een primer die overgeschilderd kan worden. Dat is de juiste keuze wanneer een onderdeel al verroest is en niet volledig tot blank metaal gestraald kan worden. Kathodische bescherming biedt hij niet.

Gegalvaniseerde delen repareren

Warmverzinkte onderdelen worden op locatie of in de werkplaats vaak nabewerkt. Elk geboord gat, elke snede en elke lasnaad maakt blank staal bloot. Corrosie begint daar, omdat de beschermende werking van de omliggende verzinking maar over een korte afstand reikt. Reparatie met een zinkhoudende coating is in de staalbouw gangbare praktijk en wordt in normen voor het warmverzinken als reparatiemethode beschreven. De eisen die per geval gelden, worden door de opdrachtgever of de uitvoeringsspecificatie bepaald.

Voor een duurzaam resultaat:

Verwijder lasslak, walshuid en spatten mechanisch.
Schuur het beschadigde gebied en een overgangszone van de intacte verzinking, zodat de rand niet trapsgewijs eindigt.
Ontvet grondig en verwijder het schuurstof.
Breng zinkspray in meerdere dunne lagen aan tot het gebied gelijkmatig bedekt is. Houd de afdamptijden op het etiket aan.
Gebruik op zichtbare oppervlakken daarna zink-aluminiumspray of zinkretouche voor een uiterlijk dat past bij de verzinking.

Voorbereiding: de doorslaggevende stap

Geen enkele corrosiebescherming houdt op vet, roest of losse coating. De voorbereiding bepaalt de levensduur van de coating meer dan de laagdikte.

Ontvetten: verwijder olie, vet, snijvloeistof en zweet met een ontvetter of industriële snelreiniger. Raak het oppervlak daarna niet met blote handen aan.
Ontroesten: verwijder losse roest met een draadborstel, schuurvlies of door straalwerk. Zinkspray vereist een blank metalen ondergrond, zodat het kathodische contact tot stand komt.
Drogen: vocht in poriën en naden verhindert hechting. Houd de ondergrond droog en vrij van condensatie en houd de werktemperatuur op het etiket aan.
Afdekken: dek aangrenzende onderdelen, schroefdraden en afdichtvlakken af.
Schudden: zinkpigmenten bezinken. Schud de bus zolang het etiket voorschrijft, ook met tussenpozen bij langere werkzaamheden.

De beschermende werking testen

De duurzaamheid van corrosiebeschermende coatings wordt in het laboratorium onder meer met de zoutnevelproef bepaald. De procedure is inmiddels beschreven in DIN EN ISO 9227; sommige oudere productgegevens verwijzen nog naar de vroegere nationale norm. Het resultaat van dergelijke tests hangt af van laagdikte, voorbereiding van de ondergrond en testomstandigheden en kan niet rechtstreeks in een levensduur buitenshuis worden omgerekend. Voor de hechting wordt vaak de kruisraster-test gebruikt. Zulke waarden zijn alleen zinvol als ze betrekking hebben op het specifieke product en op de informatie in het technische informatieblad.

Grenzen van zinkspray

Een zinkspray vervangt het warmverzinken niet. De laagdikte uit de bus is lager en de coating is mechanisch minder robuust dan een legeringslaag die in het zinkbad ontstaat. Voor grootvlakkige nieuwe bescherming of delen die permanent met water in aanraking komen, zijn warmverzinken, duplexsystemen of meerlaagse coatingsystemen beter geschikt. Zinkspray is het gereedschap voor reparaties, voorbehandeling en kleinere oppervlakken. Geschikte toplagen zijn die welke op zinkhoudende primers hechten; een voorproef op een verborgen plek wordt aanbevolen.

Zinkspray voor industrie, handel en eigen merken

Aerosols Germany levert zinkspray, zink-aluminiumspray, zinkretouche en corrosiewerende primers, geproduceerd in Europa en in Iserlohn op kwaliteit gecontroleerd, voor staalbouw, metaalbewerking, industrie en handel. De producten zijn ook onder uw eigen etiket verkrijgbaar.

Hebt u zinkspray nodig voor seriematige reparatiewerkzaamheden, zoekt u een samenstelling met specifieke eigenschappen of plant u een corrosiebeschermingsprogramma onder uw eigen merk? Stuur dan uw aanvraag naar Aerosols Germany; wij adviseren u over productkeuze, informatiebladen en vulling.

Zinkspray als corrosiebescherming: werking, keuze en toepassing